ეს ყვავილი მტვრის ჭურვებს ისვრის. ეს ჭურვები ფრინველების ნისკარტიდან კონკურენტების მტვერს აგდებს

კატეგორია: მცენარეები თარიღი (გამოქვეყნების): 09-11-2026 6:06;

ზოგიერთი ბრაზილიური წითელი ყვავილისთვის, დამმტვერავი ფრინველები შესაძლოა სქესობრივი ბრძოლის ველად იქცნენ. Hypenia macrantha-ს ყვავილები იყენებენ მტვრის ძლიერ აფეთქებებს, რათა კოლიბრის ნისკარტიდან მეტოქე ყვავილების მტვერი ჩამოაგდონ და თავიანთით ჩაანაცვლონ, — იუწყებიან მკვლევრები კვლევაში, რომელიც ჟურნალ American Naturalist-ში გამოქვეყნდება. ამ ტაქტიკამ შესაძლოა გაზარდოს მამრობითი ყვავილის შანსი, რომ გააჩინოს თესლები მომდევნო მდედრობით ყვავილში, რომელსაც ფრინველი მოინახულებს.

იმის შესამოწმებლად, მართლა აგდებს თუ არა Hypenia macrantha კოლიბრის ნისკარტიდან კონკურენტების მტვერს, მკვლევრებმა ფლუორესცენტული მტვრით დაფარული კოლიბრის თავის ქალები ყვავილებში ჩაყვეს (როგორც სურათზე ჩანს) და აკვირდებოდნენ, რამდენი მტვერი რჩებოდა.

H. macrantha-ს ყვავილებს როგორც მამრობითი, ისე მდედრობითი რეპროდუქციული ორგანოები აქვთ. თვითდამტვერვის თავიდან ასაცილებლად, ყვავილი ჯერ მამრობით ფაზას გადის, შემდეგ კი — მდედრობითს. კოლიბრები მტვერს ყვავილებს შორის გადააქვთ. მამრობითი ყვავილის მონახულებისას, კოლიბრის ნისკარტი კატაპულტის მსგავს მექანიზმს რთავს, რომელიც მთელ მტვერს ერთიანად, ძლიერი გასროლით ტყორცნის. ამის შემდეგ, ყვავილი მდედრობითი ხდება.

იმის გასარკვევად, ანადგურებს თუ არა ნასროლი მტვერი კონკურენტებს, სამხრეთ აფრიკაში, სტელენბოსის უნივერსიტეტის ევოლუციურმა ეკოლოგმა ბრიუს ანდერსონმა და მისმა კოლეგებმა მოახდინეს კოლიბრის ვიზიტის სიმულაცია: მათ კოლიბრის თავის ქალა ყვავილებში ჩაყვეს.

თავდაპირველად, მკვლევრებმა პაწაწინა ფლუორესცენტული ნაწილაკებით მონიშნული მტვერი ნისკარტის იმ ნაწილზე დაიტანეს, სადაც მტვერი ჩვეულებრივ გროვდება. შემდეგ, ჯგუფმა ფლუორესცენტული მტვრით დახუნძლული ნისკარტი მამრობითი და მდედრობითი ყვავილების ნაკრებში ჩაყო (რომლებიც არამონიშნულ მტვერს შეიცავდნენ) და თვალყური ადევნა, სად აღმოჩნდებოდა მონიშნული და არამონიშნული მტვრის ნაწილაკები.

კოლიბრის ნისკარტი ორჯერ მეტ ფლუორესცენტულ მტვერს კარგავდა მაშინ, როცა მას ფეთქებად ყვავილში ჩაყოფდნენ, იმ ინერტულ, უკვე აფეთქებულ ყვავილთან შედარებით. რაც უფრო მეტ მონიშნულ მტვერს აშორებდა აფეთქება, მით უფრო წარმატებით ათავსებდა ის ნისკარტზე საკუთარი ყვავილის მტვერს.

მაღალსიჩქარიანმა ვიდეომ აჩვენა, რომ აფეთქებადი ყვავილების მტვრის მარცვლები მოქმედებენ როგორც ჭურვები, რომლებიც არსებულ მტვერს შორს აგდებენ.

„ეს თითქმის შრომის გადანაწილებას გავს მტვრისთვის. მისი ნაწილი შეჯვარებისთვისაა განკუთვნილი, ნაწილი კი — საბრძოლველად“, — ამბობს ანდერსონი.

ის დასძენს, რომ მეტი კვლევაა საჭირო იმის დასადგენად, იწვევს თუ არა მტვრის ეს აფეთქებები H. macrantha-სთვის მეტი შთამომავლის გაჩენას.

ცხოველთა სამყარო სავსეა მამრებით, რომლებიც მეტოქის სპერმის მოშორებასა და მისი საკუთარით ჩანაცვლებას ცდილობენ. მაგალითად, მრავალი ცხოველის პენისს რთული ფორმა აქვს, რათა მდედრის რეპროდუქციული ტრაქტიდან სპერმა ამოასხას. ევოლუციური ფსიქოლოგის, რებეკა ბიორჩისა და მისი კოლეგების კვლევა ვარაუდობს, რომ ადამიანის პენისის თავზე არსებული ფორმაც კი შესაძლოა სხვა მამაკაცის სპერმის მოსაშორებლად მუშაობდეს.

ეს მცენარეებში სპერმის უჯრედების მოშორების მსგავსი სტრატეგიის პირველი ექსპერიმენტული მტკიცებულებაა.

„მცენარეები მხოლოდ უძრავი ობიექტები არ არიან“, — ამბობს ბიორჩი, ოსვეგოს ნიუ-იორკის შტატის უნივერსიტეტიდან. „ისინი მონაწილეობენ კომუნიკაციაში, კონკურენციაში, ახლა კი უკვე — სხვა მცენარეების აქტიურ რეპროდუქციულ საბოტაჟშიც.“

კომენტარები:

კომენტარები არ არის. იყავი პირველი