Nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan türlerin sayısı giderek artarken bilim insanları hayvanlardan, bitkilerden ve diğer canlılardan örnekler topluyor ve bunları dünyanın dört bir yanındaki biyobankalarda saklıyor. Ne var ki iklim değişikliği, çevre felaketleri ve savaşlar bu Nuh’un gemilerini tehdit ediyor. Şimdi bir araştırma ekibi, bu soruna dünya dışı bir çözüm üzerinde kafa yoruyor: Bu depolardan birini Ay’da inşa etmek.

Bir NASA uzay aracı, Ay yörüngesinde dönerken Dünya’nın bu fotoğrafını çekti. Bilim insanları, Ay’ın güney kutbu yakınlarında yaşamı koruyacak bir biyobanka inşa etmeyi önerdi.
Ay’ın güney kutbunda, sürekli gölgede kalan bir bölgeye kurulacak bir biyobanka, Dünya’dakilere kıyasla çok daha istikrarlı olabilir. Deniz biyoloğu Mary Hagedorn ve meslektaşlarının 31 Temmuz’da BioScience dergisinde bildirdiğine göre, Ay’ın bu bölgesi genellikle –196°C civarında kalıyor ve bu sıcaklık, çoğu hayvan hücresinin uzun süreli saklanması için ideal.
Washington D.C.’deki Smithsonian Ulusal Hayvanat Bahçesi ve Koruma Biyolojisi Enstitüsü’nden Hagedorn, “Özellikle biyoçeşitliliğimizi ve Dünya’daki yaşamı kurtarmak söz konusu olduğunda, mümkün olduğunca çok plana sahip olmak çok iyi bir şey,” diyor.
Hagedorn ve ekibi, dünyanın dört bir yanından milyonlarca tohumu korumak için Kuzey Kutbu’nun sıfırın altındaki sıcaklıklarından yararlanan Norveç’teki Svalbard Küresel Tohum Deposu’ndan ilham almış.
2017’de çözülen donmuş toprak, depoyu su basma tehlikesi yaratmış ve bir yedek planın gerekliliğini gözler önüne sermişti. Başka bir ekip, Ay yüzeyinin altındaki lav tüplerinde bir “Ay gemisi” inşa etmeyi önermişti (Science News: 21/01/17, s. 5). Ancak bu tasarım, güneş enerjisiyle çalışan bir soğutma sistemi gerektiriyor; herhangi bir enerji kesintisinde örnekler yok olur. Hagedorn’un ekibine göre, Ay’ın sürekli donmuş haldeki gölgeli bölgelerinde ise bir Ay deposu enerjiye ya da sürekli insan bakımına ihtiyaç duymaz.
Gölgeli güney kutbunun düşük sıcaklıkları sayesinde buraya kurulacak bir depo, “bugün sahip olduğumuz en güçlü hücrelerden biri” olan hayvan fibroblastlarını saklayabilir. Hagedorn, bilim insanlarının fibroblastları kök hücrelere dönüştürebildiğini ve “bu kök hücrelerin de klonlama için kullanılabildiğini” söylüyor. Bu hücreler, nesli tükenme tehlikesi altındaki ya da soyu tükenmiş türlerin popülasyonlarını yeniden canlandırmak ve gelecekte Ay’da veya Mars’ta kurulacak insan kolonilerinde ekosistemler oluşturmak için değerli olabilir.
Önerinin kendine göre zorlukları var. Örneğin Johns Hopkins Üniversitesi Uygulamalı Fizik Laboratuvarı’ndan (Laurel, Maryland) Ay bilimci Benjamin Greenhagen, Ay’ın sürekli karanlık bölgelerinin sıcaklık dalgalanmalarından muaf olmadığını belirtiyor: “Buralar hâlâ soğuk, ama belki bir miktar ısıl yönetim olmadan bu proje için her zaman yeterince soğuk olmayabilir.”
Hagedorn ve meslektaşları ayrıca hücreleri uzayın sert ortamından nasıl koruyacaklarını da araştırıyor. Ekip, gelecekteki bir Ay görevinde test edilebilecek, radyasyona dayanıklı kaplar tasarlıyor.
Kaynak: Gennaro Tomma, Science News, 2024. Cilt 206, Sayı 4
Kategori:
uzay
Romantik aşk, aile sevgisi, evcil hayvan sevgisi ve doğa sevgisi: Bunlar açıkça farklı duygular ve beyin araştırmacıları artık bize bunların nasıl göründüğünü gösterebiliyor.
... Read moreYorumlar:
Yorum yok. İlk olun